Ciekawe zdania z najnowszych wyroków KIO. KIOSK z ciekawymi zdaniami z wyroków

Ostatnie 2020-06-01 2020-05-31 Losowe

Dodane w dniu: 2020-06-01

KIO 1467/19 – Wyrok KIO – 2019-08-09

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2019-11-12

Fakt, że zamawiający w SIWZ określił w jakim formacie winna być sporządzona oferta, a odwołujący przesłał plik w innym formacie, winien liczyć się z tym, że jego oferta nie będzie mogła zostać odczytana w sposób poprawny na sprzęcie zamawiającego.
Nie jest bowiem tak, jak twierdzi odwołujący, że skoro złożył ofertę w jednym z formatów wymienionych w rozporządzeniu o interoperacyjności to "nie może ponosić negatywnych konsekwencji związanych z brakiem możliwości otwarcia tejże oferty, albowiem jest to okoliczność za którą odwołujący nie odpowiada i która odwołującego nie dotyczy". Umknęło uwadze odwołującego, że zamawiający w SIWZ wskazał w jakim formacie ofertę należy złożyć i chociaż nie zakazał stosowania formatu .xml, to jednak w żadnym miejscu SIWZ go nie dopuścił. W istocie zatem stało się tak, że plik przesłany przez odwołującego jako oferta chociaż został zdeszyfrowany, to jednak nie mógł zostać otwarty przy wykorzystaniu posiadanego przez zamawiającego oprogramowania.

Plik przesłany przez odwołującego, pomimo że przekazany za pośrednictwem wskazanego w SIWZ narzędzia, nie jest ofertą w rozumieniu przepisów ustawy Pzp. Otwarcie i zapoznanie się z treścią złożonego oświadczenia woli było niemożliwe.
… skoro zamawiający w sposób precyzyjny poinstruował wykonawców co do sposobu przekazania i sporządzenia oferty, a odwołujący nie zastosował się do tych wytycznych, nie doszło do skutecznego złożenia oświadczenia woli zamawiającemu, gdyż treść tego oświadczenia została złożona w taki sposób, że niemożliwe było zapoznanie się z jego treścią. W konsekwencji zamawiający nie mógł dokonać otwarcia złożonej oferty, nie doszło zatem do naruszenia przez zamawiającego wskazanych przez odwołującego przepisów art. 86 ust. 2 i ust. 4 ustawy Pzp. Konsekwencją braku możliwości odczytania danych był brak możliwości opublikowania na stronie internetowej zamawiającego informacji dotyczących ceny, terminu i innych elementów zawartych w treści oferty, stąd zarzut odwołującego naruszenia art. 86 ust. 5 pkt 2 i 3 ustawy Pzp także należało uznać za niezasadny.

KIO 397/19 – Wyrok KIO – 2019-03-18

KIO » Uwzględnia odwołanie » dodany: 2019-04-24

Potrzeba udzielenia zamówienia innemu wykonawcy nie wynikała z wyjątkowej sytuacji, której Zamawiający nie mógł on przewidzieć, gdyż była skutkiem odstąpienia przez Zamawiającego od dotychczasowej umowy. Wypowiedzenie to nie było nagłe ani pilne.
Sytuacja, na którą powołał się Zamawiający jako podstawę faktyczną do udzielania zamówienia z wolnej ręki w żadnym wypadku nie miała takiego charakteru, było nią bowiem odstąpienie od umowy z Odwołującym - co więcej, w okolicznościach, które nie miały przymiotu ani nagłości, ani nieprzywidywalności, ani wyjątkowości. (…) wykonawca planowo realizował zamówione przewozy (…), a żądane dokumenty zostały mu dostarczone co najmniej na kilkanaście dni przed złożeniem oświadczenia o odstąpieniu od umowy lub znajdowały się w posiadaniu Gminy w innym trybie (administracyjnym). Nie było także wymagane natychmiastowe wykonanie zamówienia - w tym wypadku w postaci przejęcia realizacji zamówienia przez innego wykonawcę, ponieważ Odwołujący przewozy realizował regularnie i zgodnie z umową (…). Nawet zaś w przypadku samej dokonywanej czynności odstąpienia od umowy okresy pomiędzy poszczególnymi działaniami Zamawiającego (upływem terminu złożenia dokumentów na wezwanie z 17 stycznia 2019 r., złożenia tych dokumentów, przekazania oświadczenia o odstąpieniu, zaproszenia wykonawcy do negocjacji z wolnej ręki) były na tyle długie, że Zamawiający rzeczywiście byłby w stanie przeprowadzić postępowanie przetargowe. Okoliczności te potwierdzają także fakt, że natychmiastowe wykonanie zamówienia przez innego wykonawcę nie było konieczne.

KIO/KD 43/18 – Uchwała KIO – 2019-01-02

KIO » dodany: 2019-04-03

Skoro przyczyny powstania sytuacji, w której udzielono zamówienia w kontrolowanym postępowaniu leżą po stronie Zamawiającego, to wyłącza to możliwość zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp.
Zgromadzona dokumentacja nie wskazuje na wyjątkowość sytuacji. Zamawiający sam się przyczynił do jej powstania, bezpośrednio (np. dodatkowa kamera w skateparku, nieobjęta projektem) lub pośrednio (przez wcześniejszą akceptację projektu prac budowlanych, który zawierał błędy). (…) Zamawiający mógłby udzielić zamówienia z wolnej ręki w pewnym zakresie - w odniesieniu do prac, których nie można było z przyczyn obiektywnych przewidzieć na etapie projektowania. Zamawiający podawał, że w odniesieniu do niektórych istniejących urządzeń i elementów wyposażenia nie można było ocenić konieczności ich wymiany bez bezpośredniego wglądu - ,,(…) były niedostępne np. kanały wentylacyjne, czy rynny, a raczej zabudowane koryta odprowadzające wodę z dachu. Ich zewnętrzne oględziny nie wskazywały rzeczywistego stopnia zużycia w tym wypadku skorodowania." (…). Wydzielenie tych zamówień jako możliwych do udzielenia w trybie z wolnej ręki byłoby zgodne z przepisami tylko wówczas, gdyby Zamawiający mógł wykazać, że rzeczywiście na etapie projektowania wgląd w te urządzenia/elementy nie był możliwy. Jeżeli wgląd taki był jednak możliwy pod względem technicznym, a zakres projektu został ustalony przez Zamawiającego - to w takich okolicznościach Zamawiający sam się przyczynił do zaistnienia sytuacji, w której udzielono zamówienia w kontrolowanym postępowaniu.

Dodane w dniu: 2020-05-31

KIO 265/19, KIO 266/19 – Wyrok KIO – 2019-03-01

KIO » Uwzględnia odwołania » dodany: 2019-06-04

Jeżeli dla Zamawiającego jednoczesne, niezakłócone działanie oprogramowania antywirusowego z dotychczas użytkowanym oraz sposób realizacji architektury trójwarstwowej miały istotne znaczenie, nie powinien tylko hasłowo sformułować tych punktów OPZ.
Treść SIWZ nie potwierdza stanowiska Zamawiającego z rozprawy, jakoby jego intencją nie był zakup standardowego produktu, lecz aby zakupione oprogramowanie stanowiło uzupełnienie ochrony zapewnianej przez oprogramowanie już posiadane. Intencja ta została wyrażona co prawda w nazwie postępowania, ale powinna znaleźć odzwierciedlenie w treści opisu przedmiotu zamówienia przez wskazanie konkretnych produktów, które Zamawiający aktualnie użytkuje, co nie nastąpiło, gdyż Zamawiający poprzestał na przykładowym wyliczeniu dwóch rodzajów zabezpieczeń, w ogóle nie precyzując nazw własnych użytkowanego oprogramowania. Brak również jakiejkolwiek konkretyzacji, co należy rozumieć przez "współegzystowanie" w ramach funkcjonalnego opisu przedmiotu zamówienia, na który zdecydował się Zamawiający. (…) Z kolei w pkt 1.2.2. wprowadzono co prawda zrozumiały wymóg 3-warstwowej architektury, jednak dalsze sformułowanie, że ma się ona składać z konsoli, serwera zarządzania oraz serwera bazy danych, z punktu widzenia reguł fleksji i składni języka polskiego może również oznaczać wskazanie rodzajów elementów, a nie tylko, że ma być po jednym elemencie z każdego rodzaju. Okoliczność, że konsola czy serwer się dublują nie powoduje przecież, że architektura przestaje być 3-warstwowa (…). Jeśli Zamawiający nie życzył sobie z jakiś powodów dublowania tych elementów, powinien był dać temu wprost wyraz w treści SIWZ, czego nie uczynił.

KIO 197/19 – Wyrok KIO – 2019-02-20

KIO » Uwzględnia odwołanie » dodany: 2019-05-17

Wymagania Zamawiającego mogą być wyższe niż standardowe, wynikające z obowiązujących przepisów; określone na wyższym poziomie. Jednak takie wymagania muszą być skorelowane z przedmiotem zamówienia.
Izba uznała, że warunek posiadania wdrożonego systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy jest nieadekwatny do przedmiotu zamówienia, wymaganego w SIWZ. Okoliczność, że Zamawiający w SIWZ oczekuje wykonania zamówienia zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz że za ich nieprzestrzeganie przewiduje się kary umowne, nie implikuje obowiązku posiadania wdrożenia przedmiotowego systemu. Zamawiający nie argumentował nawet, jakie dodatkowe i niezbędne mu korzyści mogą dla niego wynikać z posiadania przez wykonawcę wdrożonego systemu. Zamawiający wskazywał jedynie, że obiekt jest niestandardowy (jest zabytkiem, posiada wysokie kondygnacje), jednak w żaden sposób nie argumentował, w jaki sposób jest to związane z koniecznością posiadania wdrożonego systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. W konsekwencji Izba uznała ten wymóg, niezależnie od tego, że błędnie sformułowany, za nieadekwatny do przedmiotu zamówienia, i uwzględniła zarzut podniesiony w odwołaniu.

KIO 144/19 – Wyrok KIO – 2019-02-08

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2019-05-13

Poprzez udzielenie odpowiedzi Zamawiający dokonał doprecyzowania treści SIWZ, a odpowiedź ta stała się elementem SIWZ w zakresie opisu przedmiotu zamówienia.
… w przypadku niejasnych lub budzących wątpliwości zapisów SIWZ, wykonawcy wyposażeni zostali przez ustawodawcę, w narzędzie wskazane w art. 38 Pzp, w postaci możliwości zwrócenia się do Zamawiającego o wyjaśnienie treści SIWZ. W przypadku złożenia takiego zapytania w sposób określony w art. 38 ust. 1 Pzp, Zamawiający zobowiązany jest do udzielenia wyjaśnienia w zakresie treści SIWZ, a udzielone wyjaśnienia stają się wiążące dla wykonawców. W analizowanym stanie faktycznym, w odpowiedzi na pytanie wykonawcy, dotyczące sposobu traktowania parametru mocy min. 1.9 MW - czy wymagany parametr minimalny należy traktować jako parametr zrealizowany przy różnicy temperatur minimum 30K, Zamawiający w dniu 27 listopada 2018 udzielił odpowiedzi, że (...) moc kolektora należy rozumieć jako moc przy różnicy temperatur 30 K. (…) udzielona przez Zamawiającego odpowiedź na pytanie wykonawcy, jest czynnością w postępowaniu dokonaną później niż sporządzenie dokumentacji technicznej, zatem jej udzielenie zmienia lub precyzuje wcześniejsze zapisy SIWZ. Konsekwencją odpowiedzi na pytanie jest doprecyzowanie treści SIWZ w zakresie obliczanie mocy minimalnej kolektorów i nie można jej pominąć przy ocenie treści złożonych ofert. Okoliczność ta została przekazana wszystkim wykonawcom i stała się elementem opisu przedmiotu zamówienia.

KIO/KD 11/19 – Uchwała KIO – 2019-02-15

KIO » dodany: 2019-04-03

Zamawiający poprzez opis przedmiotu zamówienia ograniczył krąg wykonawców, którzy mogli złożyć ofertę. Jednocześnie Zamawiający nie wykazał, że taki opis był konieczny, aby zamawiany sprzęt odpowiadał jego usprawiedliwionym oczekiwaniom.
Biegły zakwestionował zasadność określania cech zamawianych produktów na takim poziomie szczegółowości, że stanowiły one odzwierciedlenie oferty handlowej konkretnego producenta i negatywnie odniósł się do związku pomiędzy każdym z kwestionowanych parametrów a potrzebami wynikającymi ze specyfiki działalności Zamawiającego. Opinia w tym zakresie jest stanowcza, wyczerpująca i poparta w odniesieniu do każdego z parametrów uzasadnieniem opartym na praktycznej ocenie ich niezbędności w działalności Zamawiającego. (…) biorąc pod uwagę wyjaśnienia Zamawiającego co do wpływu postanowionych wymagań na komfort pracy personelu czy komfort pacjentów, trudno uznać za uzasadnione posłużenie się w opisie przedmiotu zamówienia całym zestawem sztywno określonych parametrów, charakterystycznych dla sprzętu konkretnego producenta. Nawet jeśli w przypadku pojedynczych wymagań można by dopatrzeć się jakiegoś obiektywnego uzasadnienia, to cały zespół wymaganych parametrów, określonych w sposób niedopuszczających określonego zróżnicowania czy tolerancji, a jednocześnie charakterystycznych dla konkretnego producenta, trudno za taki uznać.

Zamieszczenie ogłoszenia o udzieleniu zamówienia 49 dni po udzieleniu zamówienia, nie może być uznane za niezwłocznie.
Według ustaleń kontroli umowa w sprawie przedmiotowego zamówienia publicznego została zawarta (…) w dniu 1 czerwca 2015 r., natomiast ogłoszenie o udzieleniu zamówienia zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych (…) w dniu 20 lipca 2015 r., tj. w 49. dniu po zawarciu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zamawiający przedstawił jedynie okoliczności, z których opóźnienie w opublikowaniu ogłoszenia wynikało, stwierdzając, że w natłoku realizowanych obowiązków oraz w otoczeniu intensywnie zmieniających się przepisów prawa, zamieszczenie ogłoszenia o udzieleniu zamówienia w Biuletynie Zamówień Publicznych umknęło zamawiającemu. Jednocześnie Zamawiający wskazał, że niezwłocznie po zauważeniu tego błędu obowiązek publikacji ogłoszenia został dopełniony. Odnosząc się do tego stanowiska stwierdzić należy, że powyższe okoliczności nie zaprzeczają dokonanej przez Prezesa Urzędu ocenie samego naruszenia, które bez wątpienia miało miejsce, czemu zresztą sam Zamawiający nie zaprzecza. Odrębnymi kwestiami są natomiast przyczyny tego naruszenia czy naprawienie popełnionego błędu. O ile mogą one świadczyć o braku umyślności w popełnionym zaniechaniu (co jednak nie podlega ocenie w postępowaniu kontrolnym), to nie negują samego faktu naruszenia przepisu ustawy.

Dodane w dniu: 2020-05-30

KIO 2601/18 – Wyrok KIO – 2019-01-04

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2019-02-27

Jako błąd w obliczeniu ceny, traktuje się przyjęcie do wyliczenia ceny nieprawidłowej stawki podatku VAT.
… w opisywanym stanie faktycznym zastosowanie znajdzie interpretacja Ministra Finansów, który w odpowiedzi na interpelację poselską nr 18045 z dnia 22 grudnia 2018 r. w sprawie stosowania przez firmy usług drogowych stawek podatku od towarów i usług w odniesieniu do wykonywanych usług utrzymaniowych dla Generalnej Dyrekcji dróg Krajowych i Autostrad stwierdził, że wszystkie usługi realizowane w ramach kompleksowego utrzymania dróg są elementem jednej składowej usługi o jednolitym charakterze, która winna być opodatkowana jednolitą stawką VAT w wysokości 23%. Podkreśla on także, że przyjęte przez niego stanowisko zostało wypracowane i jest jednolite w wydawanych interpretacjach indywidualnych, jak też w orzeczeniach sądów administracyjnych od roku 2014. (…) Zamawiający w SIWZ wymagał podania w ofercie kwoty podatku VAT. W związku z tym wykonawcy winni ustalić właściwą stawkę podatku VAT i zastosować ją przy obliczeniu ceny oferty wiedząc, że w razie błędnego jej określenia, zamawiający nie dokona jej poprawy na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp.

KIO 188/19 – Wyrok KIO – 2019-02-21

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2019-05-17

Odwołujący po sporządzeniu wyjaśnień, pomimo że zrobił to na czternaście godzin przed wyznaczonym terminem, nie sprawdził na platformie prawidłowości przekazania wyjaśnień.
W toku rozprawy wskazał, że "nie wie i nikt nie jest w stanie powiedzieć" jaki dowód, jego zdaniem, mógłby potwierdzić okoliczność prawidłowego działania systemu. Pomimo to, Odwołujący mógł wystąpić - tak jak uczynił to Zamawiający - do operatora systemu o udzielenie wyjaśnień, udostępnienie logów. Dowód taki pozwoliłby na ustalenie czy nie zaszły nieprawidłowości systemu, które mogłyby odpowiadać za niedoręczenie wyjaśnień w terminie. Odwołujący nie złożył również zrzutu z ekranu pozwalającego na ustalenie, że rzeczywiście umieścił plik z wyjaśnieniami na platformie, ale był on niewidoczny dla Zamawiającego. Brak złożenia zrzutu z ekranu tłumaczył okolicznością, że w odpowiedniej zakładce widnieje, zgodnie z oświadczeniem administratora platformy, jedynie plik podpisu elektronicznego - gdyż plik z wyjaśnieniami "zniknął". (…) Odwołujący mógł żądać niezwłocznego potwierdzenia faktu otrzymania wyjaśnień przez Zamawiającego. Jak ustalono w toku rozprawy przed Izbą, również platforma daje wykonawcy możliwość zweryfikowania przekazywanej korespondencji oraz jej zawartości. Jednakże Odwołujący dokonał tego dopiero gdy Zamawiający powiadomił go telefonicznie o wadliwym przekazaniu wyjaśnień.

Nie można przyjąć argumentacji Odwołującego, że zaproszenie do udziału w aukcji i sama aukcja elektroniczna stanowiły czynność wtórną w stosunku do wezwania wykonawcy do wyjaśnień rażąco niskiej ceny.
Należy uznać, że jest dokładnie odwrotnie - to cena oferty Odwołującego, ukształtowana w toku aukcji, skłoniła Zamawiającego do wezwania go do wyjaśnień rażąco niskiej ceny. Abstrahując od powyższego, należy wskazać, że czynności odrzucenia oferty i przeprowadzenia aukcji są odrębnymi, niezależnymi czynnościami i nie jest możliwym utożsamienie odpowiednich im terminów na wniesienie odwołania, jeżeli różny jest czas, gdy wykonawca powziął o nich informacje. Odwołujący w toku rozprawy oświadczył, że o dostęp do protokołu postępowania zwrócił się po odrzuceniu jego oferty - o której to czynności dowiedział się w dniu 21.01.2019 r. (…) Odwołujący nie zachował należytej staranności, o której mowa w art. 182 ust. 3 ustawy Pzp - w zakresie powzięcia informacji o zaniechaniu Zamawiającego do wezwania wykonawców do złożenia ww. dokumentów. Należy przyjąć, że przy zachowaniu należytej staranności, Odwołujący powinien zwrócić się o dostęp do protokołu po otrzymaniu zaproszenia do udziału w aukcji elektronicznej, tj. od 12.12.2018 r., którą to czynność zaskarżył w postępowaniu.

Dodane w dniu: 2020-05-29

KIO/KU 21/19 – Uchwała KIO – 2019-04-01

KIO » dodany: 2019-04-16

Zakres żądania dokumentów od podmiotu trzeciego nie może być szerszy niż żądany od wykonawcy.
… kontrolujący słusznie podniósł, że podmiot udostępniający zasoby powinien być weryfikowany pod kątem podstaw wykluczenia w takim samym zakresie jak wykonawca. Jeżeli więc zamawiający przewidział możliwość wykluczenia wykonawcy z postępowania w oparciu o konkretne, określone w dokumentacji przetargowej przesłanki wykluczenia, wówczas podmiot trzeci badany jest pod takim samym kątem, tym samym podmiot trzeci nie może być weryfikowany w zakresie szerszym niż sam wykonawca, a rozszerzenie badania podmiotu trzeciego będzie działaniem nieuprawnionym. Powyższe oznacza, że konkluzję kontrolującego wskazującą, iż zakres tego badania powinien być tożsamy, należy uznać za prawidłową.

Tylko i wyłącznie wtedy gdy wykonawca odmówi wyrażenia zgody na przedłużenie związania ofertą aktualizuje się obowiązek odrzucenia oferty wykonawcy.
Izba uznała, że art. 89 ust. 1 pkt 7a Pzp stanowi jednoznacznie, że odrzuca się ofertę tylko takiego wykonawcy, który nie wyraził zgody, o której mowa w art. 85 ust. 2 Pzp, na przedłużenie terminu związania ofertą. W art. 85 ust. 2 Pzp zaś jest mowa o zgodzie, jaką wykonawca ma wyrazić w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego do przedłużenia terminu związania ofertą. (…) Obowiązek odrzucenia oferty natomiast nie występuje, gdy wykonawca nie przedłuży samodzielnie terminu związania ofertą. Przepisów sankcyjnych, do jakich bez wątpienia należy przepis art. 89 Pzp odnoszący się do odrzucenia ofert, nie można interpretować rozszerzająco. Jedyna różnica jest taka, że z uwagi na upływ terminu związania ofertą wykonawca nie ma już obowiązku zawarcia umowy pod rygorem utraty wadium.

KIO 1371/18 – Wyrok KIO – 2018-07-24

KIO » Uwzględnia odwołanie » dodany: 2018-11-06

Brak terminu związania ofertą jest podstawą do odrzucenia oferty tylko w sytuacji, kiedy wykonawca wezwany przez Zamawiającego do przedłużenia terminu związania ofertą nie wyrazi na to zgody.
Próba wywodzenia z treści art. 89 ust.1 pkt 7a ustawy Pzp - sytuacji, kiedy wykonawca nie wyraził zgody na przedłużenie terminu związania ofertą, na sytuację kiedy wykonawca samodzielnie nie przedłużył terminu związania ofertą jest niezasadne (…). Zdaniem Izby brak terminu związania ofertą jest podstawą do odrzucenia oferty tylko w sytuacji, kiedy wykonawca wezwany przez Zamawiającego do przedłużenia terminu związania ofertą nie wyrazi na to zgody. W przedmiotowym postępowaniu Odwołujący taką zgodę wyraził w sposób stanowczy, na piśmie, w terminie określonym przez Zamawiającego. (…) żaden przepis ustawy nie wymaga permanentnego utrzymania przez wykonawcę stanu związania ofertą, a tylko to mogłoby być podstawą w razie upływu tego terminu do rozpatrywania niezgodności takiej oferty z ustawą. Jednocześnie de lege lata żaden z przepisów ustawy Pzp nie zakazuje wyboru oferty wykonawcy, który swoją ofertą związany już nie jest. (…) Izba uznaje, że brak jest podstaw, aby Zamawiający dokonał odrzucenia oferty, co do której termin związania upłynął.

KIO 2654/18 – Wyrok KIO – 2019-01-08

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2019-03-12

Cena, a także jej składowe, stanowi merytoryczną treść oferty. Zatem niezgodność sposobu kalkulacji ceny, jej składowych z wyznacznikami SIWZ stanowi podstawę do odrzucenia oferty.
W treści SIWZ Zamawiający jednoznacznie wskazał, że wartość prac projektowych nie może przekraczać 1% całości zamówienia. Do tego wymagania wykonawcy zobowiązani byli się zastosować. Wartość prac projektowych w ofercie Odwołującego przekraczała 1%, co oznacza jej niezgodność z wymaganiami określonymi w SIWZ. Tym samym oferta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych. (…) Zamawiający wskazał, z którym postanowieniem SIWZ niezgodna jest oferta Odwołującego. Ponadto nie jest możliwe jej poprawienie w trybie przewidzianym w art. 87 ustawy Prawo zamówień publicznych, a zatem niezgodność treści oferty z treścią SIWZ ma charakter nieusuwalny.

KIO 66/20 – Wyrok KIO – 2020-01-27

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2020-03-10

Odwołujący wskazywał na różnicę w cenie oferty Przystępującego i Odwołującego, która nie może stanowić dowodu na rażąco niską cenę innego wykonawcy.
Zauważyć należy, że Odwołujący zarzucał rażąco niską cenę oferty Przystępującego w porównaniu do cen rynkowych, które Odwołujący określił na podstawie kosztów ponoszonych przez jego firmę przy realizacji podobnych prac. (…) co istotne, na wezwanie do wyjaśnienia zaoferowanej ceny, wykonawca wskazał parametry oferowanych paneli fotowoltaicznych i falowników, potwierdzające spełnianie parametrów wskazanych przez Zamawiającego w PFU. Zauważyć przy tym należy, że podane przez Zamawiającego w PFU parametry paneli fotowoltaicznych pozwalały na zastosowanie wielu produktów od różnych dostawców, zarówno tańszych producentów, jak i droższych. (…) należało uznać, że Przystępujący wykazał w postępowaniu, że oferowana cena nie jest ceną rażąco niska, przy czym Odwołujący, odnosząc tę cenę do swojej kalkulacji ceny oferty oraz twierdząc, że firma z siedzibą poza granicą województwa śląskiego poniesie wyższe koszty robocizny, okoliczności przeciwnych nie udowodnił.

KIO 109/18 – Wyrok KIO – 2018-01-31 Premium

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2018-04-20

Z treści art. 26 ust. 3 Pzp nie wynika, że dokumenty składane w postępowaniach obronnych mogą potwierdzać stan późniejszy niż na dzień składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
W związku z tym, że zmiana procedury w zakresie dokumentowania braku podstaw do wykluczenia nie odnosi się do zamówień obronnych, w przypadku tych zamówień również po nowelizacji dokumenty potwierdzające brak podstaw do wykluczenia muszą potwierdzać stan na dzień składania ofert lub wniosków. Odmiennego stanowiska nie można wywodzić - jak to zrobił Odwołujący - ze znowelizowanej treści art. 26 ust. 3 ustawy Pzp. Nie ma wątpliwości, że jest to przepis obowiązujący także w przypadku zamówień obronnych i został on zastosowany w niniejszej sprawie przez Zamawiającego jako podstawa wezwania. (…) stosowanie tego przepisu do zamówień obronnych musi uwzględniać przepis art. 131e ust. 2 ustawy Pzp, a stanowiący wprost, że wykonawcy muszą potwierdzić brak podstaw do wykluczenia już na dzień składania ofert lub wniosków. Innymi słowy, przepis art. 26 ust. 3 po nowelizacji nie reguluje kwestii daty, na jaką złożone dokumenty mają potwierdzać określone okoliczności, a datę tę w odniesieniu do zamówień obronnych określa art. 131e ust. 2 ustawy Pzp. W związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Odwołującego, że wobec brzmienia postanowienia sekcji III.2.1 pkt 3 ogłoszenia o zamówieniu, złożenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego wystawionej po upływie terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu było prawidłowe, gdyż określona została tylko granica dawności dokumentu. Wskazać bowiem należy, że kwestię aktualności dokumentów regulują wprost przepisy ustawy, a interpretacja prezentowana przez Odwołującego jest sprzeczna z brzmieniem art. 131e ust. 2 ustawy Pzp.

KIO 2499/18 – Wyrok KIO – 2018-12-14

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2019-01-24

Cena oferty odwołującego została zawyżona i sztucznie wpłynęła na wysoką średnią arytmetyczną złożonych ofert.
Fakt, że cena tylko jednej oferty (oferty odwołującego) jest tak wysoka, zwłaszcza w porównaniu do szacunku zamawiającego, nakazuje przyjąć, że to cena oferty odwołującego jest zawyżona, nie zaś - że cena oferty wykonawcy Eurotech jest zaniżona. Innymi słowy: w postępowaniu mamy do czynienia z trzema kwotami i dwie z nich: wartość szacunkowa powiększona o VAT oraz cena oferty wykonawcy Eurotech oscylują wokół 6 mln zł, natomiast tylko jedna kwota, tj. cena oferty odwołującego oscyluje wokół kwoty ok. 14 mln zł. Gdyby w postępowaniu złożono więcej ofert z ceną zbliżoną do ceny odwołującego, można byłoby przyjąć, że to wartość zamówienia jest niedoszacowana i cena oferty wykonawcy Eurotech jest zaniżona. Jednak mamy do czynienia z sytuacją, w której tylko cena oferty odwołującego oscyluje wokół 14 mln zł, pozostałe wartości w postępowaniu są natomiast zbliżone do kwoty ok. 6 mln zł. Powyższe świadczy o tym, że cena oferty odwołującego jest zawyżona. Ta zawyżona cena skutkowała wysoką średnią arytmetyczną złożonych ofert, co spowodowało, że oferta wykonawcy Eurotech, mimo że zbliżona do szacunku zamawiającego, okazała się być niższa od średniej arytmetycznej ofert. (…) Powyższa sytuacja pozwala na uznanie, że rozbieżność pomiędzy ceną wykonawcy Eurotech, a średnią arytmetyczną złożonych ofert, wynika z okoliczności oczywistych nie wymagających wyjaśnienia. (…) W konsekwencji nie zachodzi także podstawa do stwierdzenia, że cena oferty wykonawcy Eurotech jest ceną rażąco niską.

KIO 1879/19 – Wyrok KIO – 2019-10-07

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2019-12-02

Odwołujący nie kwestionował należytego wykonania robót budowlanych przez Podwykonawcę R, a jedynie datę ich wykonania. Posiłkował się przy tym bezpodstawnie datą wynikającą z Umowy Podwykonawczej.
Zważywszy na fakt, że doświadczenie, na które powołało się Konsorcjum B w celu wykazania spełniania wspomnianego warunku udziału w Postępowaniu nabyte zostało przez podmiot będący podwykonawcą generalnego wykonawcy, w celu ustalenia daty wykonania robót analizie poddać należało zarówno stosunek umowny łączący generalnego wykonawcę z inwestorem (Konsorcjum S - GDDKiA Oddział w Łodzi), jak również generalnego wykonawcę z podwykonawcą (Konsorcjum S - Podwykonawca R). Obie wspomniane umowy (…) zawarte zostały w oparciu o warunki kontraktowe FIDIC i były ze sobą ściśle skorelowane m.in. w zakresie procedur odbiorowych. (…) Izba przyjęła termin wystawienia Świadectwa Przejęcia dla Podwykonawcy R jako termin wykonania przez niego zamówienia, jako że dokumentuje ono w istocie wykonanie robót. Przypomnieć w tym miejscu należy, że umowa o roboty budowlane jest umową rezultatu, którego osiągnięcie potwierdzać ma właśnie wspomniany dokument. W braku przejęcia robót nie sposób twierdzić, że doszło do osiągnięcia umówionego przez strony rezultatu, tj. wykonania umowy (realizacji zamówienia). (…) Skoro bowiem, jak zostało dowiedzione przez Konsorcjum B, termin realizacji Kontraktu został wydłużony (…), to ipso facto dokument stwierdzający wykonanie Umowy Podwykonawczej nie mógł nosić daty wcześniejszej niż termin realizacji przez Konsorcjum S zobowiązań wynikających z Kontraktu.

Dodane w dniu: 2020-05-28

KIO 1829/19 – Wyrok KIO – 2019-10-02

KIO » Uwzględnia odwołanie, Oddala odwołanie » dodany: 2019-12-02

W wypadku samouzupełnienia dokumentów przez Wykonawcę, Zamawiający winien dokonać oceny tych dokumentów, a jeżeli są nieprawidłowe - wezwać Wykonawcę do ich uzupełnienia w trybie art. 26 ust. 3 Pzp.
… samodzielne uzupełnienie dokumentów przez wykonawcę, jeżeli są one dotknięte wadami, nie zwalnia zamawiającego z obowiązku skierowania wezwania w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp. Jednocześnie nie można uznać, że takie wezwanie, po wcześniejszym samouzupełnieniu dokumentu przez wykonawcę, prowadzi do - niedopuszczalnego w świetle jednolitego orzecznictwa - dwukrotnego wzywania. Należy bowiem zauważyć, że wykonawca jest wzywany do uzupełnienia dokumentu w określonym zakresie tylko raz i tylko raz może go uzupełnić po uprzednim uzyskaniu od zamawiającego informacji, jakie ten stwierdził wady bądź braki. Dodać bowiem należy, że w świetle art. 7 ust. 1 ustawy Pzp, samouzupełnienie dokumentów nie pozbawia wykonawcy prawa bycia poinformowanym, podobnie jak inni wykonawcy uczestniczący w postępowaniu, jakimi konkretnie wadami dotknięte są złożone przez niego dokumenty lub jakich dokumentów on nie złożył oraz jakie dokumenty lub informacje musi w związku z tym uzupełnić. Wobec powyższego, jeżeli wykonawca uzupełnił dokument z własnej inicjatywy, bez uprzedniego wezwania w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, a dokument ten jest dotknięty określonymi w tym przepisie wadami, zamawiającymi jest zobligowany do wezwania wykonawcy do uzupełnienia takiego dokumentu na podstawie ww. przepisu.

Kwestia korzystania przez Profitrade z technologii prania i impregnacji wspólnie z firmą Ecolab nie stanowi korzystania z technologii z innym podmiotem gospodarczym i nie jest korzystaniem z podwykonawcy lub zasobów podmiotu trzeciego.
Wykonawca wskazał w swoich wyjaśnieniach korzystanie z konkretnego produktu tej marki, a nie z zasobów podmiotu trzeciego. Zaoferowany preparat do impregnacji stosowany do prania końcowego jest używany w jednostkach straży pożarnej, jako ogólnie dostępny w ofercie sklepów internetowych i może być stosowany do pralek różnych firm. Jest to jeden z wielu dostępnych na polskim rynku preparatów. Takie korzystanie przez Wykonawcę z dostępnych środków nie jest traktowane (…) jako podwykonawstwo i nie wymaga wskazania (…), Ecolab jako podwykonawcy.

KIO 371/20 – Wyrok KIO – 2020-03-06

KIO » Uwzględnia odwołanie » dodany: 2020-04-24

Cena została wykreowana przez zamawiającego, mimo przeciwnego stanowiska wykonawcy w tym przedmiocie.
… ocena, iż cena istotnego elementu zamówienia jest rażąco niska, jest wyłącznie wynikiem i następstwem czynności zamawiającego polegającej na zmianie treści kosztorysu ofertowego w przedmiotowych dwóch miejscach (…) przez przyjęcie za poprawne stawki jednostkowe w oczywisty sposób nierealnie zaniżone. (…) Za znajdujące podstawę w treści siwz jest także przyjęcie, iż niewątpliwie dla tych pozycji jednostką miary jest 1000 szt. nasadzeń, oznaczony w formularzu kosztorysu jako "TSZT". W konsekwencji tego ustalenia oczywiste jest, że stawka 50 i 55 gr nie może dotyczyć jednostki miary TSZT = 1000 szt., lecz stawki te odnoszą się do jednostki rozumianej jako 1 szt. (jedna sztuka). Tym samym wykonawca popełnił omyłkę rachunkową mylnie przyjmując, że cena jednostkowa w omawianych pozycjach kosztorysu ofertowego jest ceną za 1 szt., a nie wskazaną symbolem TSZT. Stwierdzenie tak popełnionej omyłki rachunkowej mającej charakter oczywisty jest w ocenie składu orzekającego jedyną rozsądną i zgodną z prawem oceną. Oznacza to, że omyłka została popełniona, lecz nie w wartości łącznej przedmiotowych usług, czyli iloczynie stawki jednostkowej mnożonej przez liczbę czynności, lecz w wysokości stawki jednostkowej stanowiącej jeden czynnik działania (mnożenia).

KD/6/16 – Kontrola UZP – 2016-02-25

UZP » dodany: 2017-01-13

Zamawiający opisując wymagania techniczne tak szczegółowo, że niemożliwe było w stosunku do większości pomocy dydaktycznych zaoferowanie produktów równoważnych, działał zbyt rygorystycznie.
… zamawiający opisał przedmiot zamówienia w sposób wskazujący na konkretne produkty dystrybuowane m.in. przez firmy REMI s.c. XXX i AMTAS ZZZ. Jednocześnie produkty te zostały opisane tak szczegółowo, że w praktyce niemożliwe było zaoferowanie przez innych dystrybutorów na rynku równoważnych pomocy dydaktycznych. Przy czym 26 produktów, dla których wg biegłego nie ma rozwiązań równoważnych jest dystrybuowanych wyłącznie przez firmy REMI i AMTAS, co przesądza o tym, że cały przedmiot zamówienia mogły zaoferować tylko te firmy. (…) opis przedmiotu zamówienia zawierał wymagania co do parametrów technicznych produktów stanowiących pomoce dydaktyczne, których nie można uzasadnić potrzebami zamawiającego. (…) nie było potrzeby opisywania konkretnych pomocy dydaktycznych za pomocą ich dokładnych parametrów, ale możliwe było opisanie ich poprzez cel edukacyjny, jakiemu mają służyć. Taki opis umożliwiałby zaoferowanie różnych pomocy dydaktycznych przez różnych wykonawców, zapewniając osiągnięcie celu dydaktycznego.

Zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami oraz ze składkami odprowadzanymi na ubezpieczenie społeczne wystawione tylko na spółkę cywilną nie potwierdzają niezalegania z ww. opłatami przez wspólników spółki cywilnej.
… w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wspólnicy spółki cywilnej powinni przedkładać na potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia ich z udziału w postępowaniu zaświadczenia wystawione przez odpowiednio: urzędy skarbowe, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub Kasę Rolniczego Ubezpieczenia, dotyczące zarówno wspólników, jak i spółki cywilnej. Zaświadczenia dotyczące spółki cywilnej powinny być przedkładane niezależnie od zaświadczeń składanych przez jej wspólników; w zakresie braku zaległości z tytułu zapłaty podatku VAT, jeżeli spółka jest podatnikiem tego podatku, oraz w zakresie braku zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, gdy spółka cywilna jest pracodawcą lub w zakresie niefigurowania w Centralnym Rejestrze Podatkowym, gdy pracodawcą nie jest. (…) zaniechanie wezwania wspólników spółki cywilnej (…) na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp o uzupełnienie dokumentów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy Pzp wystawionych na ww. wspólników w celu potwierdzenia braku podstaw do wykluczenia, stanowi naruszenie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp.

Zamawiający ma obowiązek żądać jednakowych dokumentów od wykonawców, których siedziba lub miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Polski jak i poza nim.
Żądając od wykonawców zagranicznych dodatkowego dokumentu (odpowiednika dokumentu określonego w § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia) zamawiający dopuścił się w stosunku do nich naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z przepisami rozporządzenia w sprawie wzorów ogłoszeń. Z kolei żądając od wykonawców krajowych dokumentów określonych w § 3 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia (których nie żądał od wykonawców zagranicznych) zamawiający dopuścił się w stosunku do nich naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z przepisami rozporządzenia.

KIO 2149/18 – Wyrok KIO – 2018-10-31

KIO » Uwzględnia odwołanie » dodany: 2019-01-23

Aby wykonawca mógł się prawidłowo do wezwania do uzupełnienia dokumentów zastosować, musi wiedzieć, które elementy w złożonych wcześniej dokumentach Zamawiający uznał za nieprawidłowe i dlaczego.
… w wezwaniu do uzupełnienia dokumentów Zamawiający wskazał, że przedstawione poświadczenie jest referencją w zakresie robót budowlanych, a nie w zakresie dostawy o przeznaczeniu i funkcji tożsamej z przedmiotem zamówienia. Takie sformułowanie wezwania świadczy o tym, że źródłem wątpliwości Zamawiającego jest zaklasyfikowanie umowy referencyjnej do robót budowlanych. Z treści wezwania nie wynika, aby Zamawiający zakwestionował złożone dokumenty w innym zakresie, jedyną Sygn. skonkretyzowaną okolicznością stanowiącą podstawę wezwania było określenie dostawy wskazanej w wykazie jako robót budowlanych. Z kolei ogólnikowe sformułowanie "o przeznaczeniu i funkcji tożsamej z przedmiotem zamówienia" stanowi tylko przytoczenie fragmentu warunku z SIWZ, w żadnej mierze nie wynikają z niego żadne inne przyczyny uznania wykazu za nieprawidłowy, Zamawiający bowiem nie stwierdził, że umowa wskazana w wykazie dotyczy dostawy o przeznaczeniu i funkcji niebędącej tożsamą z przedmiotem zamówienia ani nie określił, w czym tej odmienności przeznaczenia i funkcji upatruje. (…) Zamawiający nie przedstawił żadnego wywodu merytorycznego, a jedynie hasłowe i ogólnikowe stwierdzenia, bez doprecyzowania podstaw faktycznych wykluczenia i poparcia ich argumentacją.

KIO 2379/19 – Wyrok KIO – 2019-12-10

KIO » Uwzględnia odwołanie, Oddala odwołanie » dodany: 2020-01-29

Oświadczenia i dokumenty, niezależnie od tego czy są one składane na wezwanie z art. 26 ust. 2 Pzp czy na wezwanie z art. 26 ust. 3 Pzp, muszą potwierdzać okoliczności wynikające z oświadczenia wstępnego, które wykonawca złożył wraz z ofertą.
Złożone przez Przystępujący dokumenty nie potwierdzały, że w dacie składania ofert Przystępujący faktycznie legitymował się wymaganym doświadczeniem zawodowym. Wskazane pierwotnie roboty budowlane ("Przebudowa drogi leśnej …") nie spełniały ww. warunku udziału w postępowaniu, z kolei wskazana następnie robota budowlana ("Rozbudowa drogi powiatowej …") nie była wykonana w dacie składania ofert. W treści SIWZ wyraźnie wskazano, że wykonawca ma wykazać, iż wykonał należycie dwa zamówienia o wymaganym zakresie w okresie 5 lat przed upływem terminu składania ofert, czyli w momencie składania oferty oba zamówienia powinny być już wykonane, a nie wykonywane.

Przystępujący wskazując dwukrotnie w wykazie robót budowlanych inwestycje, co do których w prosty sposób był w stanie zweryfikować brak spełnienia wymagań wynikających z SIWZ powoduje, że jego działaniu można przypisać co najmniej niedbalstwo.
W ocenie Izby działanie Przystępującego, który dysponując poświadczeniem wystawionym przez odbiorcę robót budowlanych, opisującym zakres inwestycji nieodpowiadający wymaganemu przez Zamawiającego, nie zweryfikował powyższych danych i wskazał w wykazie robót budowlanych tę właśnie inwestycję w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu, zdecydowanie odbiega od obowiązującego w tym zakresie miernika należytej staranności i świadczy o niedbalstwie Przystępującego, jeśli nie o jego świadomym działaniu.

Fakt nienależytego wykonania umowy nie przesądza w sposób automatyczny o tym, że wykonawca powinien zostać wykluczony z postępowania.
… celem instytucji przewidzianej w art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy Pzp jest umożliwienie zamawiającym wykluczenia z postępowania tych wykonawców, którzy swoim wcześniejszym postępowaniem nie dają gwarancji uczciwego i rzetelnego zachowania przy realizacji umowy w sprawie zamówienia publicznego. Przepis ten jest przepisem o charakterze sankcyjnym, a zatem jego zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach, kiedy okoliczności stanu faktycznego nie budzą wątpliwości co do ziszczenia się wszystkich przesłanek składających się na podstawę wykluczenia z postępowania.

Określenie warunków udziału w postępowaniu służy weryfikacji zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia.
Określenie warunków udziału w postępowaniu daje zamawiającemu możliwość ustalenia czy wykonawca będzie w stanie faktycznie wykonać zamówienie, o które się ubiega i to w taki sposób, jak tego wymaga zamawiający. Badany jest zatem potencjał danego wykonawcy, czy to w aspekcie jego kompetencji lub uprawnień do prowadzenia określonej działalności zawodowej, jego sytuacji ekonomicznej lub finansowej, czy też zdolności technicznej lub zawodowej (art. 22 ust. 1b ustawy Pzp), nie zaś przedmiot świadczenia, które oferuje i którego zgodność merytoryczna z treścią SIWZ podlega ocenie zamawiającego z zastosowaniem innych narzędzi przewidzianych ustawą (wezwanie do wyjaśnień na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp), niż ocena spełnienia warunków udziału w postępowaniu (wezwanie do złożenia, uzupełnienia lub poprawienia lub do udzielania wyjaśnień dotyczących oświadczeń lub dokumentów na podstawie art. 26 ust. 3 lub 4 ustawy Pzp).

KIO 941/18 – Wyrok KIO – 2018-06-01

KIO » Uwzględnia odwołanie » dodany: 2018-09-25

Oświadczenia lub dokumenty "aktualne" to takie, które oddają rzeczywistość w momencie ich złożenia, innym słowy potwierdzają okoliczność, co do której wykonawca wcześniej złożył wstępne oświadczenie, i która obecnie (w czasie teraźniejszym) występuje.
… argumentacja Odwołującego, że wystarczy jednokrotne lub nawet parokrotne wykazanie, iż w okresie miesiąca przed terminem składania ofert podmiot trzeci posiadał wymaganą kwotę, jest błędna. Wykonawca oświadczeniem dołączonym do oferty wstępnie potwierdza spełnianie warunków udziału oraz brak podstaw do wykluczenia. Następnie na mocy art. 26 ust. 1 Pzp ten wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona, zostaje wezwany do złożenia aktualnych na dzień złożenia oświadczeń i dokumentów potwierdzanych spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Dokumenty i oświadczenia, o których mowa powyżej, a także ich uzupełnienia muszą potwierdzać prawdziwość złożonych oświadczeń o spełnianiu warunków udziału i braku podstaw wykluczenia przez cały okres postępowania, a nie tylko w wybranym momencie czasu. (…) Wezwanie Zamawiającego o przedłożenie oświadczenia lub dokumentu implikuje odpowiedź wykonawcy, która ma być w czasie teraźniejszym prawdziwa i potwierdzać prawdziwe okoliczności - adekwatnie do całego toku postępowania.

Informacja zaczerpnięta z systemu informatycznego banku w dalszym ciągu pozostaje informacją pochodzącą od banku i powinna być uwzględniona przy ocenie spełnienia warunku.
… pojęcie "informacja banku", jest szerszym pojęciem niż opinia czy zaświadczenie. Jednocześnie Zamawiający w SIWZ nigdzie nie ograniczył formy tej informacji. Nie ulega wątpliwości, że informacją taką może być zarówno zaświadczenie podpisane przez upoważnionego pracownika banku, jak i niewymagający podpisu dokument wygenerowany przez system bankowy. Złożone przez Odwołującego dokumenty stanowiły nic innego jak wydruki z systemu informatycznego banku zagranicznego, czego zresztą Zamawiający nie kwestionował. Na powyższe wskazywało logo banku, adresy strony internetowej bankowości elektronicznej, z których te wydruki wykonano, z wydruków wynikało do kogo dane konto bankowe należy oraz precyzyjnie określono okres, którego wydruk dotyczy istotny dla potwierdzenia spełnienia warunku. Z wydruków tych można było także z łatwością ustalić wysokość salda na kontach podmiotu udostępniającego zasoby oraz prześledzić historię operacji bankowych. (…) Jest to niewątpliwie informacja określająca wysokość środków finansowych, którymi dysponuje i obraca dany podmiot. Dyskredytowanie informacji przedstawionej w takiej formie nie jest zasadne.

Data oceny elementów oferty wyrażonych w walutach obcych winna być ustalona dla wszystkich wykonawców w jednakowy sposób, tak by wartości te były oceniane na podstawie informacji z tego samego dnia, np. dnia ogłoszenia o zamówieniu.
Zamawiający dokonując oceny dokumentów zawierających wyliczenia w walucie obcej uznał w przypadku Odwołującego, że właściwym będzie średni kurs waluty ze strony internetowej NBP określony na dzień 11/04/2018, czyli na dzień złożenia dokumentów przez Wykonawcę. Powyższe powiązał z aktualnością dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału na dzień złożenia oświadczeń i dokumentów. (…) Działanie Zamawiającego Izba uznała za nieuprawnione i przede wszystkim godzące w zasadę równego traktowania wykonawców. (…) Jedynie określenie z góry takiego momentu czasowego gwarantuje porównywalność ofert, gwarantując wykonawcom prawidłową ocenę, umożliwiając im przedstawienie takich informacji (w postaci oświadczeń lub dokumentów) w ofercie, które potwierdzą spełnienie warunków udziału. W innym wypadku, zamawiający, który może zastosować średni kurs danej waluty z bliżej nieokreślonego dnia z przyszłości, zawsze może twierdzić, że wykonawca powołuje się na okoliczności, które nie potwierdzają spełniania warunków udziału.

KIO 199/20 – Wyrok KIO – 2020-02-13

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2020-04-17

Okoliczność która winna być rozpatrywana w zakresie jednej z przesłanek wykluczenia (w tym przypadku art. 24 ust. 5 pkt 7 Pzp), nie może być równocześnie rozpatrywana jako powód ziszczenia się innej przesłanki wykluczenia wykonawcy (art. 24 ust. 5 pkt 2 P
W rezultacie ustanowienia art. 24 ust. 5 Pzp Ustawodawca dał swobodę zamawiającym do podania dodatkowych przesłanek wykluczenia wykonawców z postepowania i to od ich decyzji zależy czy skorzystają z tych fakultatywnych przesłanek czy nie. Zamawiający mogą przy tym skorzystać z jednej, kilku bądź wszystkich przesłanek zawartych w ww. przepisie. Przy czym mając na uwadze doniosłość czynności wykluczenia wykonawcy z postępowania nie można przyjąć założenia, że skorzystanie przez zamawiającego z chociaż jednej fakultatywnej przesłanki powoduje de facto możliwość odwołania się do innych wymienionych w art. 24 ust. 5 Pzp przesłanek, które nie zostały przez zamawiającego zastosowane.

Odwołujący w sposób nieuzasadniony utożsamił przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r., w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, oraz postanowienia SIWZ.
Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 5 lit d Rozporządzenia w przypadku gdy na terenie bazy następuje magazynowanie odpadów powinna ona być wyposażona w legalizowaną samochodową wagę najazdową. Natomiast zgodnie z treścią rozdziału V ust. 2 pkt 2 lit. b in fine baza powinna być wyposażona w wagę najazdową. Jak ustalono powyżej na terenie bazy nie będzie następowało magazynowanie odpadów, zatem zgodnie z ww. przepisem Rozporządzenia nie musiała ona być wyposażona w legalizowaną samochodową wagę najazdową, jednakże wymóg wyposażenia w wagę najazdową wynikał z treści ww. warunku zawartego w SIWZ. (…)W związku z powyższym Izba uznała, że na moment składania wykazu przystępujący nie był zobowiązany do posiadania legalizowanej samochodowej wagi najazdowej. (…) Przystępujący wskazał, że baza jest wyposażona w wagę najazdową. To, że waga znajdowała się na terenie bazy było okolicznością bezsporną, wynikało to także z dokumentacji fotograficznej złożonej przez odwołującego. W związku z tym można uznać, że baza była wyposażona w wagę najazdową, zatem wymaganie dokumentacji postępowania zostało spełnione.

Dodane w dniu: 2020-05-27

KIO 1410/19 – Wyrok KIO – 2019-08-05

KIO » Uwzględnia odwołanie, Oddala odwołanie » dodany: 2019-11-08

Rygor odrzucenia oferty wykonawcy z powodu, nie uwzględnienia w Przedmiarze robót wszystkich pozycji przedmiarowych, przy jednoczesnym zakazie samodzielnego wprowadzania zmian do Przedmiaru robót, zamawiający wprost wskazał w SIWZ.
Przystępujący nie wycenił pozycji 82 i 115 oraz dokonał niedozwolonej zmiany pozycji kosztorysowych. Bo choć formalnie (technicznie) przystępujący nie wykreślił z kosztorysu pozycji dotyczących mikropali (82 i 115 z kosztorysu 12), ani nie rozszerzył opisu żadnej z pozycji, to - jak oświadczył w piśmie do zamawiającego z dnia 11 czerwca 2019 r. - przeniósł je do innych pozycji (…). Brak wyceny pozycji 82 i 115 oznacza zarazem brak możliwości rozliczenia wykonania prac wedle ustalonych w przedmiotowym postępowaniu i odnoszących się w jednakowym stopniu do wszystkich wykonawców reguł (…). Przystępujący sporządził zatem ofertę z naruszeniem wymogów z rozdziału 12 pkt 10 SIWZ wprowadzającego nakaz wyceny wszystkich pozycji kosztorysowych, a jednocześnie zakaz zmian pozycji przedmiarowych. Powyższe stanowi zarówno błąd co do obliczenia ceny, jak i stanowi o niezgodności treści oferty przystępującego z treścią SIWZ, co obligowało zamawiającego do odrzucenia oferty przystępującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy Pzp. (…) zamawiający nie mógł poprawić oferty przystępującego (…) z zastosowaniem przepisu art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, ponieważ nie był w stanie - na podstawie innych części oferty przystępującego - samodzielnie ustalić sposobu tej poprawy.

KIO 1799/19 – Wyrok KIO – 2019-09-27

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2019-11-25

Nie sposób uznać, że podanie przez Przystępującego w treści formularza ofertowego daty "9 grudnia" zamiast "9 grudnia 2019 r." świadczyć miało o niezgodności oferty z treścią SIWZ.
W ocenie Izby argumentacja Odwołującego jawi się jako bezzasadna. Po pierwsze należy wskazać na treść SIWZ, gdzie Zamawiający w pkt 4 w sposób jednoznaczny określił, iż termin realizacji zamówienia musi nastąpić nie później niż do 23 grudnia 2019 r. (…) Zamawiający jasno wskazał, iż ocenie w ramach ww. kryterium podlegał będzie czas wykonania zamówienia podany w formularzu oferty. A zatem nie budzi żadnych wątpliwości, że wykonawcy w formularzu ofertowym wskazywali daty mieszczące się w okresie od 29 listopada 2019 r. (data najwyżej punktowana) do 23 grudnia 2019 r. (data najniżej punktowana). Wobec tego słusznie wskazywał Zamawiający na rozprawie, że jedyną zmienną na potrzeby oceny ofert był dzień i miesiąc realizacji zamówienia, kwestią zaś oczywistą była okoliczność, że data ta miała przypadać w bieżącym roku kalendarzowym.

Zamawiający zobowiązany jest do niezwłocznego udostępnienia wykonawcom protokołu i jego załączników.
Przekazanie dokumentacji, o którą zawnioskowano 10 września 2019 r. dopiero w dniu 12 września 2019 r., teoretycznie mogło wpływać na skuteczność wniesionego środka odwoławczego, do którego zastosowanie miał pięciodniowy termin ustawowy. Natomiast zważywszy na okoliczności stanu faktycznego należy wskazać, iż Odwołujący nie podjął próby wykazania, że przekazanie mu żądanych dokumentów dwa dni po złożeniu wniosku realnie i faktycznie utrudniło mu sporządzenie odwołania i że przekazanie dokumentacji w terminie wcześniejszym pozwalałoby mu na podniesienie zarzutów w szerszym niż wskazany w odwołaniu zakresie, mogącym wpływać na jego skuteczność. Nie bez znaczenia dla oceny tej sytuacji pozostaje także okoliczność, iż ostatni dzień terminu na wniesienie odwołania upływał w sobotę, co powoduje, że termin ten de facto przedłużył się Odwołującemu o dwa dni. Odwołujący nie wykazał zatem również, że ewentualne uchybienie po stronie Zamawiającego mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Dodane w dniu: 2020-05-25

KIO/KU 2/20 – Uchwała KIO – 2020-01-22

KIO » dodany: 2020-05-05

Z naruszeniem jednoczesności mamy do czynienia w sytuacji, gdy nastąpi przerwa w zabezpieczeniu oferty wynikająca z wygaśnięcia dotychczasowego wadium.
Przedłużenie terminu związania ofertą jest skuteczne jedynie z jednoczesnym przedłużeniem ważności wadium lub z ustanowieniem nowego wadium. Niedopuszczalna zatem - co do zasady - jest sytuacja, w której termin związania ofertą jest przedłużany, ale w okresie tym oferta nie jest zabezpieczona wadium. (…) Dotychczasowa gwarancja wadialna nr (…) z dnia 29.11.2018 r. obowiązywała do 22.05.2019 r., a nowa gwarancja nr (…) z dnia 13.06.2019 r. wpłynęła do zamawiającego dopiero 18.06.2019 r. Powyższego nie zmieniał fakt, że gwarancja (…) z dnia 13.06.2019 r. obejmowała w swej treści "zobowiązania od 23 maja 2019 roku i była ważna do 22 lipca 2019 roku (...)". Istotne jest bowiem to, że gwarancja ta nie pozostawała w dyspozycji zamawiającego w okresie od 23 maja 2019 r. do 18 czerwca 2019 r. W konsekwencji w tym okresie zamawiający został pozbawiony możliwości zatrzymania wadium w okolicznościach, o których mowa w art.46 ust. 4a i 5 ustawy Pzp.

Bezzasadna jest argumentacja zamawiającego, który wywiódł, że ponieważ w okresie przerwy w zabezpieczeniu oferty wadium nie ziściły się przesłanki zatrzymania wadium wynikające z art. 46 Pzp, to nie miał on obowiązku odrzucenia oferty wykonawcy.
Uszło uwadze zamawiającego, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 7b ustawy Pzp nie zwalnia zamawiającego od obowiązku odrzucenia oferty wykonawcy w takiej sytuacji. (…) zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy Pzp Wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert. Z przepisu tego wynika, że wadium wnosi się wcześniej niż w momencie gdy zaistnieje potrzeba zatrzymania wadium. Z art. 85 ust. 4 ustawy Pzp wynika zaś konieczność zachowania jego ciągłości. Wadium wnosi się celem zabezpieczenia potencjalnych roszczeń zamawiającego, które mogą ale nie muszą wystąpić w całym okresie związania ofertą. Na tym właśnie polega funkcja gwarancyjna tego instrumentu.

Po upływie terminu składania ofert treść SIWZ, w tym warunki udziału w postępowaniu, nawet jeśli okazały się nieproporcjonalne do przedmiotu zamówienia, to stały się ostateczne i wiążące nie tylko dla wykonawców ale i dla zamawiającego.
Analiza sformułowanego przez zamawiającego warunku prowadziła do jednoznacznego wniosku, że zamawiający za dającego rękojmię należytego wykonania zamówienia w SIWZ uznał jedynie takiego wykonawcę, który legitymuje się doświadczeniem polegającym wyłącznie na dostawie statków. (…) Tymczasem w zastrzeżeniach zamawiający podniósł, że w toku badania doświadczenia wykonawcy (…) doszedł do przekonania, że jego doświadczenie zdobyte w trakcie realizacji usługi modernizacji statków jest porównywalne z doświadczeniem w dostawie statków. Wskazał, że w jego ocenie również taki wykonawca daje rękojmię należytego wykonania zamówienia. (…) Odstępowanie na etapie badania ofert od ustalonych w SIWZ warunków udziału w postępowaniu stanowiłoby o naruszeniu wynikającej z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp zasady równego traktowania wykonawców i zasady przejrzystości. (…) Uszło uwadze zamawiającego, że nie można wykluczyć sytuacji, iż istnieją takie podmioty, które uznały na podstawie analizy SIWZ, że nie są zainteresowane uczestnictwem w postępowaniu, gdyż nie będą w stanie warunku wykazać, choć dysponowały doświadczeniem w wykonaniu kompleksowej modernizacji statków, które zamawiający obecnie uznaje za wystarczające.

KIO 2559/18 – Wyrok KIO – 2019-01-03

KIO » Uwzględnia odwołanie » dodany: 2019-02-25

Wykonawca może powołać się na doświadczenie wynikające z umów będących w trakcie realizacji, ale tylko co do zakresu, w jakim umowę już wykonał, tylko w takim zakresie nabył bowiem faktycznie doświadczenie.
Nawet gdyby przyjąć, że wymagana usługa nie musi być definiowana jako świadczona na podstawie jednej umowy i dopuścić zsumowanie wartości tych umów, to i tak brak było podstaw do przyjęcia, że wykonawca ma doświadczenie w wykonaniu usługi o wartości minimum 300.000,00 zł. Jak bowiem słusznie zauważył Odwołujący, druga z tych umów została zawarta 30 listopada 2018 r., a zatem w dniu, kiedy upływał termin składania ofert w niniejszym postępowaniu. Nie sposób zatem twierdzić, że wykonawca nabył jakiekolwiek doświadczenie w realizacji tej umowy. Tymczasem Zamawiający bezpodstawnie uwzględnił jako doświadczenie wykonawcy pełną wartość tej umowy. Stanowiska Zamawiającego w żadnej mierze nie usprawiedliwia przepis § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (…). Nieuprawnione jest wywodzenie z tego przepisu, że do doświadczenia wykonawcy należy zaliczyć pełen zakres przedmiotowy i wartościowy umowy będącej w trakcie realizacji. Wskazany przepis umożliwia jedynie powoływanie się na doświadczenie wynikające z usług okresowych lub ciągłych, których wykonywanie nie zostało zakończone do terminu składania ofert, nie zmienia to jednak faktu, że musi być to faktycznie nabyte doświadczenie, nie zaś "doświadczenie potencjalne", w zakresie jeszcze niezrealizowanej umowy.

KIO 30/19 – Wyrok KIO – 2019-01-22

KIO » Uwzględnia odwołanie » dodany: 2019-03-15

Nie można przyjąć, że czyn, za który został skazany odwołujący, tj. czyn, o którym mowa w art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości, jest przestępstwem skarbowym.
… z art. 28 ust. 1, a zwłaszcza pkt 10 i 11 tego przepisu ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej wynika, że nie wszystkie przestępstwa, których rozpoznawaniem, wykrywaniem i zwalczaniem zajmują się urzędy skarbowe, są przestępstwami skarbowymi. W szczególności wyraźnie wyodrębnione zostały przestępstwa określone w ustawie o rachunkowości, co potwierdza, że są one przestępstwami odrębnymi od przestępstw KIO 30/19 10 skarbowych. W konsekwencji ww. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, na które powołuje się zamawiający i przystępujący, zwłaszcza w świetle art. 28 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, nie stanowi podstawy do uznania, że czyn z art. 79 ustawy o rachunkowości jest przestępstwem skarbowym. Reasumując, raz jeszcze należy powtórzyć, że w myśl art. 53 § 1 i 2 kks, przestępstwami skarbowymi są czyny zabronione określone w kks, a nie w innych aktach prawnych. Tym samym odwołujący, który był skazany za czyn określony w ustawie o rachunkowości, nie może zostać uznany za skazanego za przestępstwo skarbowe.

Skoro zatarcie skazania odwołującego nastąpiło ponad rok temu, to nie można przyjąć, że w czasie prowadzenia niniejszego postępowania odwołujący był w ogóle "skazany".
Zgodnie z przytoczonym wyżej art. 107 § 4a kk, w razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania kary. Oznacza to, że w dniu 30.09.2017 r. nastąpiło zatarcie skazania odwołującego, co potwierdza także przedstawiona przez niego na rozprawie informacja z KRK, zgodnie z którą w dniu 10.01.2019 r. nie figurował on w kartotece karnej. (…) w dniu składania ofert i później odwołujący w ogóle nie może być już uznany za osobę skazaną, ponieważ jego skazanie uległo zatarciu.

KIO 2532/19 – Wyrok KIO – 2019-12-23

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2020-03-11

O wadliwości opisu przedmiotu zamówienia nie może świadczyć indywidualna interpretacja terminów realizacji poszczególnych etapów, dokonana przez odwołującego.
Skoro bowiem profesjonalista, którym z pewnością jest odwołujący, potrafi przyjmując odpowiednie technologie i zaangażowanie osobowo-sprzętowe, skalkulować ofertę na odpowiednim poziomie, mając na względzie maksymalne terminy realizacji inwestycji, to z pewnością i inni wykonawcy z rynku branżowego, w doskonały sposób potrafią określić i wyliczyć wszelkie ryzyka związane z tym zadaniem. Niezasadne jest również twierdzenie, że odwołujący przygotowując się do złożenia oferty wycenił, w uzgodnieniu z biurem projektowym 6 miesięczny czas na przygotowanie projektu wykonawczego, co oznacza że terminu tego nie da się skrócić, bo takie było uzgodnienie i wycena. Skoro terminy poszczególnych etapów są terminami maksymalnymi, to nic nie stoi na przeszkodzie, żeby odwołujący zweryfikował swoje stanowisko i skrócił ten termin np. do 3 miesięcy, oczywiście za odpowiednim wynagrodzeniem. Wynagrodzenie takie zamawiający godzi się bowiem ponieść, ustalając wcześniejszy termin zakończenie zadania.

KIO 2533/19 – Wyrok KIO – 2019-12-31

KIO » Uwzględnia odwołanie » dodany: 2020-03-11

Przystępujący nie był uprawniony do samodzielnego określenia sposobu realizacji zamówienia na podstawie własnych doświadczeń, lecz był zobowiązany uwzględnić w ofercie koszty wynikające z wymagań określonych przez Zamawiającego w SIWZ.
Złożone przez Konsorcjum wyjaśnienia pismem z dnia 25 listopada 2019 r. nie zawierają szczegółowych informacji natomiast wskazują wprost, że Przystępujący kalkulując poszczególne ceny jednostkowe usług nie skalkulował kosztów pracowników, zgodnie z wymaganiami określonymi w SIWZ dotyczącymi liczby osób zatrudnionych na poszczególnych kompleksach oraz czasu pracy wymaganych osób na określonych kompleksach. Załączona kalkulacja również potwierdza, że Konsorcjum nie uwzględniło w poszczególnych kompleksach ilości osób, którą Zamawiający jednoznacznie określił w dokumentacji postępowania. Przyjęty przez Przystępującego sposób realizacji usług przy udziale wymaganej liczby osób nie odpowiada treści wymagań określonych w SIWZ, w których Zamawiający uwzględnił sezonowość prac, co jednoznacznie potwierdzają postanowienia SIWZ.

Okoliczność, że cena oferty Konsorcjum nie wyczerpuje przesłanki określonej w art. 90 ust. 1a Pzp, nie przesądza o tym, że cena oferty, jak i ceny jednostkowe nie mają charakteru rażąco niskich z uwagi na nieuwzględnienie wszystkich kosztów.
… ceny jednostkowe, (…) nie są jedynie składnikiem ceny łącznej oferty, w postaci wynagrodzenia wykonawcy w zakresie I części zamówienia, służącej porównaniu ofert, lecz stanowią ceny jednostkowe usług, w oparciu o które naliczane będzie miesięczne wynagrodzenie wykonawcy (…) - usługi sprzątania powierzchni wewnętrznych budynków, sprzątania powierzchni zewnętrznych utwardzonych oraz pielęgnacji i utrzymania powierzchni zielonych (…), przypisanych dodatkowo do poszczególnych kompleksów. (…) Oferta złożona przez Konsorcjum podlega odrzuceniu także (…) w związku z nieuwzględnieniem w tej cenie wszystkich kosztów wymaganych w SIWZ, w tym kosztów personelu, który był wymagany w określonej liczbie na poszczególnych kompleksach i w poszczególnych obiektach (…).Oferta złożona przez Konsorcjum podlega również odrzuceniu (…) w związku z nieuwzględnieniem w cenie kosztów wymaganych w SIWZ wynikających z wymagań dotyczących wykonania przedmiotu zamówienia w sposób wymagany przez Zamawiającego w SIWZ, tj. obejmujący zatrudnienie do realizacji zamówienia wymaganej liczby osób posiadających określone kwalifikacje i doświadczenie odpowiednio na poszczególnych kompleksach, w określonej przez Zamawiającego liczbie dni w tygodniu i określonej dziennie liczbie godzin.

KIO 2552/19 – Wyrok KIO – 2019-12-31

KIO » Uwzględnia odwołanie » dodany: 2020-03-11

W trakcie trwania Postępowania Zamawiający zmienił sposób weryfikacji uprawnień do pozyskania dodatkowych punktów w kryterium oceny ofert w zakresie doświadczenia personelu, co jest sprzeczne z przepisami ustawy Pzp.
Kryteria oceny ofert i sposób ich weryfikacji określony w SIWZ są bowiem wiążące na etapie oceny ofert. W okolicznościach analizowanej sprawy ze stanowiska Zamawiającego wynika, iż zawęża on obecnie możliwość wykazania się doświadczeniem jedynie w zakresie budowy, dla której wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę oraz prowadzenie dziennika budowy, podczas gdy w SIWZ istnieje możliwość wykazania się doświadczeniem w pełnieniu funkcji Kierownika robót także w zakresie remontu, dla którego nie jest wymagane prowadzenie Dziennika budowy.

KIO 1974/18 – Wyrok KIO – 2018-10-25

KIO » Oddala odwołanie » dodany: 2018-12-06

Sam fakt brania udziału w przygotowaniu postępowania, który polegał na opracowaniu w ramach postepowania o udzielenie zamówienia dokumentacji projektowej, nie oznacza automatycznie zaistnienia przesłanki wykluczenia takiego wykonawcy z postępowania.
… w niniejszym przypadku to Zamawiający podjął takie działania, które należy uznać za wystarczające dla zachowania konkurencji w postępowaniu. Działania te wpisują się w treść normy prawnej ujętej w art. 31d ustawy Pzp. Po pierwsze Zamawiający dokonał wyboru formuły "zaprojektuj i wybuduj" cedując na wykonawców w zasadzie obowiązek sporządzenia od nowa dokumentacji projektowej (ściśle projektu wykonawczego) i realizacji robót budowlanych zgodnie z technologią narzuconą w ramach opisu przedmiotu zamówienia. Ten drugi aspekt jest w tym wypadku, pod względem swojej wagi dla oceny niniejszego stanu faktycznego, nie mniej istotny od wyboru formuły realizacji zamówienia. Narzucenie przez Zamawiającego sposobu realizacji zamówienia (wybór technologii koryta balastowego wraz z nawierzchnią kolejową na tłuczniu) przesądza o okolicznościach na które zwracał uwagę w toku rozprawy Zamawiający i Przystępujący. Powyższe znalazło m.in. swoje odzwierciedlenie na str. 31 PFU w akapicie 4, gdzie Zamawiający wskazał na konieczność przeprojektowania całego rozwiązania w związku ze zmianą technologii (…) pierwotna dokumentacja projektowa nie może być w całości wykorzystana przy realizacji przedsięwzięcia - ze względu na zmianę konstrukcji nawierzchni kolejowej z mostownic na koryto balastowe tłuczniowe wymagającą zmiany projektu wykonawczego w zakresie mostowym i torowym, w tym konieczności wykonania zupełnie nowej analizy modelowej ze względu na wymóg zaprojektowania nowej konstrukcji o większej nośności.

Ostatnie 2020-06-01 2020-05-31