Problemy z ofertami na platformach zakupowych - komentarz praktyczny

2019-06-14 – Krzysztof Puch komentarze (0)

Stanowisko w zakresie wyroków KIO 547/19, KIO 640/18, KIO 268/19 i KIO 599/19

kio-599-19,kio-640-19,kio-268-19,kio-574-19-problemy-z-ofertami-na-platformach

We wpisie "Elektronizacja w praktyce - problemy z ofertami na platformach zakupowych", Martyna Lubieniecka przedstawiła najnowsze orzecznictwo dotyczące problemów ze składaniem ofert elektronicznych. Poniżej chciałbym przedstawić mój komentarz do 4 prezentowanych tam wyroków.

KIO 574/19 - Wyrok KIO - 2019-04-12

Elektronizacja zamówień publicznych została przeprowadzona na zasadzie skopiowania rzeczywistości papierowej do świata elektronicznego. Podpis odręczny został zastąpiony elektronicznym bez wykorzystania tak istotnej cechy tego ostatniego, jakim jest kwalifikowany znacznik czasu (przepisy nie nakazują jego użycia). Podobnie jak w przypadku podpisu odręcznego wiadomo jest kto podpis elektroniczny złożył, ale nie ma pewności kiedy tej czynności dokonał. Data i czas podpisu elektronicznego bez kwalifikowanego znacznika czasu pobierane są z zegara systemowego urządzenia, na którym dokonuje się złożenia podpisu, nie ma więc wartości dowodowej. Z tego powodu nadal bardzo istotna jest czynność otwarcia ofert, którą w obecnym otoczeniu prawnym musimy postrzegać dokładnie tak samo, jak w poprzednim wariancie „papierowym”. Gdyby w użyciu był kwalifikowany znacznik czasu, to otwarcie ofert mogłoby teoretycznie ograniczyć się tylko do informacji o wykonawcach, którzy ofertę złożyli, bo z samych podpisów elektronicznych wiarygodnie wynikałoby, czy oferta została podpisana przez terminem składania ofert, czy też nie. Nie miałoby to znaczenia czy ofertę otworzono od ręki, czy godzinę później, szczególnie, że pozostali wykonawcy mieliby możliwość samodzielnego sprawdzenia pod tym kątem ofert konkurencji. Okoliczności, o których wspomniałem na wstępie, są jednak inne, więc nie sposób się z rozstrzygnięciem Izby nie zgodzić.

KIO 640/19 - Wyrok KIO - 2019-04-18

Jeśli jeden wykonawca w tym samym okienku czasowym mógł złożyć ofertę, a drugi nie mógł, to nie można z tej sytuacji wywodzić wniosku, że platforma działała prawidłowo, ani też, że działała nieprawidłowo. W różnych okolicznościach bowiem mogą ujawniać się różne wady, w różnym zakresie. Tu odwołujący miał problem z wprowadzeniem na platformę pliku o określonym rozszerzeniu, ale rozwiązał go (wprowadził plik skompresowany). Podobnie poradził sobie w kontekście VAT, który w przypadku oferty wykonawcy był złożony – banalizując - z wielu stawek. Pomimo tych sukcesów na osi czasu widać, że wykonawca dość późno przystąpił do składania oferty nie zostawiając sobie marginesu czasu na pokonywanie ewentualnych przeciwności. Z obrazu nakreślonego rozstrzygnięciem Izby wynika, że kluczowym problemem było jednak niepodpisanie oferty podpisem kwalifikowanym. Pomiędzy sporządzeniem oferty, a terminem składania ofert Wykonawca miał 22 minuty czasu. W normalnych okolicznościach stanowi to wielokrotność czasu niezbędnego do złożenia podpisu elektronicznego. Składanie go jednak pod presją czasu, przez przeglądarkę z komputera, z którego wcześniej tego nie robiono za pośrednictwem konkretnej aplikacji jest czynnością obarczoną ryzykiem, bowiem aplikacje tego rodzaju instalują lub wymagają instalowania stosownych komponentów, do tego każda przeglądarka internetowa ma swoją specyfikę (niektóre z nich nie obsługują tychże komponentów), a w przypadku jeśli użytkownik nie ma uprawnień administratora, to może być konieczna współpraca osoby, która takie uprawnienia ma. Istotne jest więc, aby przejść testową procedurę składania oferty i w chwili jej składania powtórzyć tę procedurę w tych samych warunkach. Oczywiście wcześniej opisane przeciwności zabrały czas, który wykonawca mógł spożytkować na zmierzenie się z kwestią złożenia podpisu – rozstrzygnięcie tego aspektu jednak nie porusza, zapewne z tej przyczyny, że jeśli w ciągu 22 minut wykonawca nie złożył podpisu, to nie był do tego w żaden sposób przygotowany.

KIO 268/19 - Wyrok KIO - 2019-03-04

Treść rozstrzygnięcia Izby nie pochyla się nad szczegółami technicznymi, które przyczyniły się do niemożności skutecznego złożenia przez Odwołującego oferty. Trudno więc o rzeczowy komentarz, tym bardziej, że odniosłem wrażenie, iż badanie technicznych okoliczności sprawy sprowadziło się w zasadzie do konkursu siły oświadczeń. Mając na względzie informację o „blokowaniu możliwości złożenia oferty poprzez komunikat o żądaniu zainstalowania KIR pomimo prawidłowej instalacji” doszukiwałbym się w pierwszym kroku przyczyn niepowodzenia po stronie odwołującego (skoro przeglądarka zgłaszała żądanie zainstalowania dodatku, to znaczy, że dodatek z punktu widzenia przeglądarki nie był jednak skutecznie zainstalowany - konkluzja podobna jak w KIO 640/18). Z impasu jednak można było wyjść i tu Zamawiający nie jest bez winy: awaryjny sposób postępowania (w przypadku awarii platformy) określony w akapicie drugim punktu 3 rozdziału VIII SIWZ jest niekompletny. Wydaje się, że w w/w okolicznościach Zamawiający dopuścił złożenie oferty za pomocą poczty elektronicznej (akapit pierwszy tegoż punktu określający zakres komunikacji na platformie nie wskazuje odrębnie oferty, która musi mieścić się więc w kategorii „oświadczenia”). Problem w tym, że nie ma definicji tejże awarii, ani też informacji, kto tę awarię stwierdza, a więc i ogłasza ten stan. W efekcie wykonawca ma prawo samodzielnie dokonać interpretacji i uznać, że w jego ocenie platforma nie działa prawidłowo. Jednak w SIWZ nie ma instrukcji jak w takim przypadku skutecznie złożyć ofertę (kontekst zasad udostępnienia przez Wykonawcę klucza do jej odszyfrowania po upływie terminu składania ofert). Na marginesie: przesłanie oferty mailem w zasadzie pozbawia też wykonawcę niezależnego od woli zamawiającego potwierdzenia złożenia oferty. Chyba lepiej byłoby tu jednak wskazać (na okoliczność awarii) - w interesie obu stron - na skrzynkę ESP.

KIO 599/19 - Wyrok KIO - 2019-04-19

Z rozstrzygnięciem tym bez żadnych wątpliwości się zgadzam. Bezwzględnie podpis ePUAP nie jest kwalifikowanym podpisem elektronicznym, co rzeczowo uzasadniła Izba. Podobnie w kontekście XML – dla ustalenia uwagi warto sobie wyobrażać plik XML jako nośnik danych, które to dane jednak trzeba wizualizować za pomocą zewnętrznego oprogramowania, by zobaczyć je w sposób, do którego jesteśmy przyzwyczajeni. Zamawiający nieprzypadkowo podaje w SIWZ w jakich formatach może być złożona oferta, bowiem pośrednio informuje tu wykonawcę do otwarcia jakich formatów plików będzie przygotowany (w sensie: jakie formaty będzie w stanie na pewno i „od ręki” otworzyć). Niestety mamy obecnie następującą sytuację: wykonawca szyfruje ofertę za pomocą narzędzia miniPortalu i składa ofertę, którą można sobie imaginować jako nieprzezroczyste pudełko, i w którym nie wiadomo co jest. Ani wykonawca nie może sprawdzić, czy załączył prawidłowe pliki, ani też zamawiający nie może zareagować na błędy wykonawcy przed terminem otwarcia ofert. Bezwzględnie w/w pudełko powinno być przezroczyste i - pozostając w konwencji przykładu - powinniśmy widzieć ile w pudełku jest kulek i w jakim są kolorze. W świecie rzeczywistym zaszyfrowany plik oferty winien więc prezentować jawnym tekstem wszystkie nazwy katalogów i plików znajdujących się wewnątrz oraz sumy kontrolne każdego z tychże plików (niech to będzie dla przykładu SHA256). Dzięki temu zamawiający mógłby z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością rozpoznać jeszcze przed otwarciem ofert okoliczności, które legły u podstaw skargi 599/19. Wykonawca zaś w dowolnym momencie mógłby zweryfikować wtórnie, czy znajdujące się w zaszyfrowanej ofercie pliki są tymi, które faktycznie miał zamiar złożyć. Dziś to niemożliwe i to nie tylko w kontekście miniPortalu, ale też nie stosowane w rozwiązaniach dwóch znanych mi platform komercyjnych.

Przeglądanie posta tylko dla zalogowanych.

Zgodnie z RODO możesz kwestionować przetwarzanie, domagać się dostępu i przeniesienia danych osobowych oraz wnieść skargę do UODO.

Nie pamiętasz hasła? Odzyskaj hasło

konto bezpłatne, bezterminowo
- dostęp do bloga, powiadomienia e-mail, bezpłatne limity w usługach,
- 5 bezpłatnych dokumentów w miesiącu (oprócz premium)

Zgodnie z RODO możesz kwestionować przetwarzanie, domagać się dostępu i przeniesienia danych osobowych oraz wnieść skargę do UODO.

Masz pytania? zadzwoń: 34 343 50 28

Dyskusja:

Ten wpis nie ma jeszcze komentarza. Masz coś do dodania, pytanie albo chcesz po prostu wyrazić swoją opinię? Śmiało :)

Anonim. Zaloguj się aby się podpisać.

Sprawdź nowe SzuKIO! Teraz bezpłatny test przez 14 dni dla każdego

Przetestuj działanie nowego SzuKIO.

Jeżeli korzystasz z wersji bezpłatnej lub nie masz jeszcze konta:

Włącz teraz Bezpłatny test przez 14 dni.

Przyjdź na spotkanie praktyków zamówień publicznych SpotKIO

Najbliższe spotkania

2019-10-24 - Warszawa - (czwartek)
2019-11-14 - Warszawa - (czwartek)
2019-11-28 - Warszawa - (czwartek)
2019-12-12 - Warszawa - (czwartek)

Zapisy na SpotKIO

Krzysztof Puch

Krzysztof Puch, ekspert IT/PZP

Prowadzi Zespół Biegłych Sądowych Veritas (www.unaveritas.pl), wpisany na listę biegłych sądowych przy Sądzie Okręgowym w Lublinie w zakresie informatyki oraz w zakresie zamówień publicznych w informatyce. Ekspert w ramach RPO WL 2014-2020 – specjalizacja IT w dziedzinach: B+R+I oraz inwestycje w MSP.

LinkedIn

Sprawdź nowe SzuKIO! Bezpłatnie przez 14 dni

Przetestuj działanie nowego SzuKIO.

Jeżeli korzystasz z wersji bezpłatnej lub nie masz jeszcze konta:

Włącz teraz Bezpłatny test przez 14 dni.

Nowości na blogu:

Ankieta diagnostyczna na potrzeby rozprawy doktorskiej

Wpływ orzecznictwa na stosowanie ustawy Pzp 2019-09-17 » Joanna Marczewska

5 najpopularniejszych wyroków w na przełomie sierpnia i września 2019 r. 2019-09-11 » Maciej Tomaka

Zmiana Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 2019-09-10 » Ilona Zalewska

Dopuszczalność zmiany umowy o udzielenie zamówienia publicznego (UZP) 2019-09-09 » Ilona Zalewska

Dodatek stażowy nie będzie się wliczał się do płacy minimalnej. 2019-09-04 » Ilona Zalewska

Polecane

Środki ochrony prawnej według Koncepcji nowego Prawa Zamówień Publicznych 2018-07-18 » Katarzyna Pyrka