Wpływ orzecznictwa na stosowanie ustawy Pzp

2019-09-17 – Joanna Marczewska komentarze (1)

Ankieta diagnostyczna na potrzeby rozprawy doktorskiej

 Wpływ orzecznictwa na stosowanie ustawy Pzp

Niejednokrotnie występując jako zamawiający czy wykonawca mamy do czynienia z sytuacją, w której nie ma dobrego wyjścia. Na bazie określonych przepisów ścieżka procedowania wydaje się nie być prosta i kierować na manowce. Co w takim razie robi profesjonalny zamawiający i wykonawca? Często sięga po orzecznictwo, które jak wynika z prowadzonych rozmów, budzi wiele emocji. Niezmiernie interesujące jest, co tak naprawdę sądzą na ten temat wykonawcy i zamawiający.

Na gruncie ustawy Prawo zamówień publicznych najbardziej bezpośredni wpływ na interpretację przepisów wywiera orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej oraz sądów okręgowych. Dobrym przykładem tego jak orzecznictwo może oddziaływać na stosowanie prawa zamówień publicznych może być kwestia rażąco niskiej ceny.

Od kilku lat obowiązuje art. 90 ust. 1a pkt 1 ustawy Pzp, zgodnie z którym Zamawiający zobowiązany jest wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień na okoliczność rażąco niskiej ceny, o ile cena oferty jest niższa o ponad 30% od szacunkowej wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej złożonych ofert. Zamawiający w takiej sytuacji ma obowiązek zwrócić się do wykonawcy o wyjaśnienia, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia. Przez długi czas zamawiający wzywali wykonawców do wyjaśnień niejako automatycznie, uznając, iż nie zachodzi rzeczona „oczywistość”, nawet gdy szacunek wskazywał dużo wyższe wartości niż złożone finalnie oferty cenowe.

W ostatnim czasie pojawiły się natomiast dwa wyroki Krajowej Izby Odwoławczej, które prezentują nowe, racjonalne podejście do wezwania na okoliczność rażąco niskiej ceny. Wprawdzie jedna jaskółka wiosny nie czyni, ale może dwie…. Absolutnie prawidłowe i logiczne wydaje się podejście Izby, zgodnie z którym zasadność wezwania dotyczącego wyjaśnień elementów ceny, o którym mowa w art. 90 ust. 1a ustawy Pzp powinno się analizować biorąc pod uwagę fakt czy wartość szacunkowa jest aktualna oraz czy została należycie ustalona.

Zarówno w wyroku z 23.07.2019 r sygn. akt KIO 1307/19 jak i wyroku z 13.08.2019 r. sygn. akt KIO 1480/19 Izba podkreśliła, że dla oceny czy wezwanie do wyjaśnienia ceny jest zasadne powinno się brać pod uwagę przede wszystkim aktualne dane rynkowe.

W wyroku KIO 1480/19 Izba stwierdziła wręcz, że ceny oferowane na rynku związanym z przedmiotem zamówienia, należy uznać za bardziej miarodajne dla ustalenia, czy w złożonych ofertach występuje rażąco niska cena, niż szacunkową wartość zamówienia. Izba podkreśliła, że rozbieżność pomiędzy cenami a wartością szacunkową zamówienia wynika z okoliczności oczywistych tj. z przeszacowania, co znajduje potwierdzenie w cenach zaoferowanych w postępowaniu.

Czy więc wydane wyroki dokonają zwrotu w podejściu do oceny ofert na okoliczność rażąco niskiej ceny? Czy Izba w przyszłości przyjmie jednolitą linię, zgodnie z którą Zamawiający w przypadku stwierdzenia różnicy 30% w cenie oferty w stosunku do wartości szacunkowej zamówienia nie będzie musiał automatycznie kierować wezwania do wykonawcy? Czy takie podejście podtrzymają sądy?

Orzecznictwo KIO oraz sądów to źródło wsparcia dla zamawiających i wykonawców przy podejmowaniu decyzji w przypadkach niejednoznacznych przepisów lub w nowych i problemowych sytuacjach. Jak zdaniem wykonawców i zamawiających wygląda faktyczny wpływ orzecznictwa na stosowanie ustawy Prawo zamówień publicznych dowiemy się z badania ankietowego prowadzonego na potrzeby pracy doktorskiej Joanny Marczewskiej.

Zapraszam do wypełnienia ankiety:

Wypełnij ankietę jako Wykonawca

Wypełnij ankietę jako Zamawiający

Udział w badaniu jest anonimowy a czas niezbędny do jej wypełnienia to 5 min.

Dyskusja:

1958krzysiek 2019.09.24 15:06

Cieszy, że po 24 latach funkcjonowania zamówień publicznych (licząc od roku 1995) szacowanie wartości zamówienia przez Zamawiającego to temat do dyskusji. Wydaje mi się, że częściej jednak jest niedoszacowanie. Martwi natomiast to, że potrzeba było aż 24 lat aby to rozpocząć dyskusje.
Przypomniała mi się idealnie odwrotna sytuacja związana z niedoszacowaniem. Był to tytuł prasowy z wrocławskiej gazety (nie pamiętam dokładnie nazwy, jak i nie powtórzę dokładnie tytułu), gdzie zapisano (dotyczyło chyba Opery), że Wykonawcy nie rozumieją tego, że Zamawiający nie ma więcej pieniędzy niż odczytał na otwarciu - było to chyba po raz trzeci, a na pewno po raz drugi - i z uporem Wykonawcy dają ceny wyższe niż ma Zamawiający. Ale nikt nie zapytał kto szacował wartość.

Gdyby więc Zamawiający, przed składaniem ofert, a nawet w dniu ogłoszenia, podawał jak szacował i ile oszacował, to Wykonawcy albo by nie składali ofert - gdyby niedoszacował, albo kalkulowaliby kwotę zgodnie z metodologią zamawiającego. I w miarę łatwy sposób można by było zobaczyć "rażącą" składową w obliczeniu ceny. Przecież "utajnianie" szacowania jest tylko tekstem w protokole postępowania, nie wynika z ustawy, i zostało wprowadzone dopiero przez Premiera Marcinkiewicza.

Kolejny problem tematu - szacowanie wartości, a cena oferty - to brak w szacowaniu wartości ryzyk, jakie najczęściej są przenoszone na wykonawcę w umowie.
Mamy więc np. roboty budowlane oszacowane kosztorysem inwestorskim, który obejmuje wyłącznie roboty podstawowe. Ponadto można sobie zadać pytanie ile kosztorysów jest robione w 100% zgodnie z rozporządzeniem. A przy okazji - gdzie jest sposób rozliczenia robót tymczasowych i prac towarzyszących (powinien być w STWiORB - ale najczęściej go tam nie ma), a gdzie są wycenione ryzyka np. wykopaliska, zajęcia pasa, warunki gruntowe itp.
A cena jest ryczałtowa, nawet w przypadku robót remontowych. Czyli widziały gały co brały.
Temat jest szeroki, ale raduje fakt, że zaczyna być dostrzegany.

Anonim. Zaloguj się aby się podpisać.

Sprawdź nowe SzuKIO! Teraz bezpłatny test przez 14 dni dla każdego

Przetestuj działanie nowego SzuKIO.

Jeżeli korzystasz z wersji bezpłatnej lub nie masz jeszcze konta:

Włącz teraz Bezpłatny test przez 14 dni.

Przyjdź na spotkanie praktyków zamówień publicznych SpotKIO

Najbliższe spotkania

2019-10-24 - Warszawa - (czwartek)
2019-11-14 - Warszawa - (czwartek)
2019-11-28 - Warszawa - (czwartek)
2019-12-12 - Warszawa - (czwartek)

Zapisy na SpotKIO

Joanna Marczewska

Prawnik, doktorantka, były pracownik departamentu kontroli Urzędu Zamówień Publicznych.

Joanna Marczewska

Sprawdź nowe SzuKIO! Bezpłatnie przez 14 dni

Przetestuj działanie nowego SzuKIO.

Jeżeli korzystasz z wersji bezpłatnej lub nie masz jeszcze konta:

Włącz teraz Bezpłatny test przez 14 dni.

Nowości na blogu:

Tylko u nas dostępny jest już tekst ujednolicony ustawy Prawo zamówień publicznych!

Tekst ujednolicony ustawy Prawo zamówień publicznych! 2019-10-07 » Ilona Zalewska

Tekst jednolity ustawy Prawo zamówień publicznych. 2019-10-02 » Ilona Zalewska

Nowe PZP uchwalone ! 2019-09-26 » Marcin Kalmus

Zmiany w zakresie odwrotnego obciążenia VAT / Wiążące Informacje Stawkowe 2019-09-24 » Ilona Zalewska

5 najpopularniejszych wyroków w na przełomie sierpnia i września 2019 r. 2019-09-11 » Maciej Tomaka

Polecane

Kara pieniężna za złożenie niepełnej / błędnej oferty - sposób na poprawę jakości ofert? 2017-11-24 » Marcin Kalmus